Phòng giáo dục và đào tạo Ngọc Hồi - Kon Tum
Hỗ trợ trực tuyến
 
 

Thống kê
Số người online: 83

Số người truy cập: 6334797
Thăm dò ý kiến
Thăm dò ý kiến





Đổi mới quản lý giáo dục Ngọc Hồi bắt đầu từ kiểm định chất lượng giáo dục
"Chất lượng là tập hợp các đặc tính của một thực thể tạo cho một thực thể đó khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã được công bố hoặc còn tiềm ẩn".
 
Công cuộc đổi mới đất nước đã đem lại những thành tựu đáng kể cho giáo dục cả nước nói chung và huyện Ngọc Hồi nói riêng. Tuy nhiên, so với yêu cầu của thực tiễn chất lượng giáo dục vẫn còn nhiều bất cập (về quy mô, cơ cấu, chất lượng và hiệu quả...) chưa đáp ứng kịp những đòi hỏi lớn và ngày càng cao về nhân lực trong công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
 
Một trong những nguyên nhân của yếu kém đó là: Công tác quản lý giáo dục còn nhiều mặt yếu kém, bất cập; có nhiều thiếu sót trong việc quản lý chương trình, nội dung và chất lượng; thiếu những biện pháp hữu hiệu để kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục. Trong quản lý giáo dục, việc quản lý chất lượng vẫn theo kinh nghiệm truyền thống, chưa được soi sáng bằng một tư tưởng quản lý khoa học và bằng một hệ thống các phương pháp, quy trình quản lý chất lượng mang tính khoa học và có hiệu quả. 
 
1. Sự cần thiết phải đổi mới hoạt động quản lý chất lượng (QLCL) trong công tác quản lý giáo dục và quản lý nhà trường. 
 
Trong thời đại ngày nay, thời đại phát triển siêu tốc của khoa học - công nghệ và cạnh tranh quyết liệt trong môi trường toàn cầu hóa, khi vấn đề chất lượng là yêu cầu khắc nghiệt, là đòi hỏi ngày càng gay gắt của xã hội, là sự sống còn của bất kỳ một doanh nghiệp, một tổ chức thì việc nghiên cứu và ứng dụng những thành tựu của khoa học QLCL nhằm nâng cao không ngừng chất lượng sản phẩm ngày càng trở nên có ý nghĩa. Bởi lẽ, một điều đã từng được chứng minh và khẳng định là: phương thức quản lý quá trình làm ra một sản phẩm (vật chất hoặc tinh thần) như thế nào sẽ quyết định chất lượng của sản phẩm như thế ấy. Do vậy, vấn đề QLCL đã trở thành mối quan tâm hàng đầu ở trên 150 quốc gia, đang thực sự mở ra một thời kỳ mới cho việc nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cao chất lượng của các quá trình sản xuất và dịch vụ.
 
Hơn 20 năm đổi mới Việt Nam cơ bản trở thành nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, điều đó đòi hỏi giáo dục – đào tạo phải đi đầu đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế. Đổi mới quản lý giáo dục là nhiệm vụ then chốt, là sứ mệnh đòi hỏi các cấp uỷ Đảng, chính quyền và ngành giáo dục đang đặt lên hàng đầu. Đổi mới quản lý chất lượng giáo dục là chìa khoá để giải bài toán khó mà các nhà quản lý giáo dục và toàn xã hội đang hết sức quan tâm.
 
2. Quản lý chất lượng là gì?
 
2.1. Khái niệm quản lý chất lượng
 
Trước hết, cần xem khái niệm chất lượng được quan niệm như thế nào? Khoa học QLCL luôn xem xét chất lượng của một sản phẩm trong mối quan hệ với những yêu cầu, chuẩn mực chất lượng khi thiết kế sản phẩm và trong sự phù hợp với nhu cầu của người sử dụng. Bộ Tiêu chuẩn QLCL quốc tế ISO 9000: 1994 đã định nghĩa: "Chất lượng là tập hợp các đặc tính của một thực thể tạo cho một thực thể đó khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã được công bố hoặc còn tiềm ẩn". Như vậy, chất lượng sản phẩm là tập hợp các thuộc tính bản chất của hàm chứa trong sản phẩm ấy không những đáp ứng những yêu cầu, những mục tiêu và chuẩn mực chất lượng đã được xác định, được "công bố" rộng rãi mà còn là sự đáp ứng các nhu cầu sử dụng "tiềm ẩn" của khách hàng (người sử dụng sản phẩm) trong những điều kiện cụ thể (và được đo đếm bằng mức độ thỏa mãn khách hàng).
 
Quan niệm như vậy về chất lượng là cơ sở để hiểu về khái niệm quản lý chất lượng. Tiêu chuẩn Việt Nam về chất lượng "TCVN-5814-94" đã xác định: "Quản lý chất lượng là tập hợp những hoạt động của chức năng quản lý chung, xác định chính sách chất lượng, mục đích, trách nhiệm và thực hiện chúng thông qua các biện pháp như lập kế hoạch chất lượng, điều khiển và kiểm soát chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng trong khuôn khổ hệ thống chất lượng". Theo đó, khái niệm QLCL được xem xét ở những tiêu chí sau: Thứ nhất, QLCL bao gồm hệ thống các biện pháp, phương pháp nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm, thỏa mãn nhu cầu khách hàng với hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất. Thứ hai, QLCL được tiến hành ở tất cả quá trình hình thành chất lượng sản phẩm theo chu kỳ sống: nghiên cứu, thiết kế - sản xuất - tiêu dùng và bảo quản. Thứ ba, QLCL là trách nhiệm của tất cả các cấp từ cán bộ lãnh đạo tới mọi thành viên trong tổ chức. QLCL có 3 chức năng chính: Chức năng hoạch định chất lượng, chức năng điều khiển chất lượng và chức năng kiểm định đánh giá chất lượng.
 
2.2. Các phương thức quản lý chất lượng
 
Lịch sử phát triển của khoa học QLCL gắn liền với lịch sử phát triển của các phương thức sản xuất công nghiệp. Nhìn lại quá trình hình thành và phát triển của khoa học QLCL trên thế giới hơn trăm năm qua, có thể tổng hợp sự phát triển của các phương pháp QLCL cơ bản như: Kiểm tra chất lượng (Quality Inspection - QI); Kiểm soát chất lượng (Quality Control - QC); Bảo đảm chất lượng (Quality Assurance - QA); Quản lý chất lượng tổng thể (Total Quality Management - TQM).
 
Kiểm tra chất lượng là phương thức QLCL ra đời từ thế kỷ XIX, phát triển mạnh mẽ trong khoảng đầu thế kỷ XX. Sự kiểm tra diễn ra ở cuối quá trình sản xuất (và cũng là nằm ngoài quá trình sản xuất) nhằm mục tiêu phát hiện và loại bỏ toàn bộ hay từng phần sản phẩm cuối cùng không đạt các chuẩn mực chất lượng. Có thể xem đây là công việc riêng của các nhà chuyên môn hoặc thanh tra chất lượng (ví dụ bộ phận OTK trong các dây chuyền sản xuất). Các chuẩn mực chất lượng được quyết định từ quyền lực của các cấp quản lý tuyến trên, vai trò thanh tra kiểm soát cũng thuộc về họ. Người lao động được chuyên môn hóa và đóng vai trò rất thụ động, phục tùng trong quá trình lao động, theo sự quản lý của tuyến trên. Chiến lược kiểm soát chất lượng phù hợp với cơ chế quản lý hành chính tập trung.
 
Kiểm soát chất lượng là phương thức QLCL lấy việc kiểm soát tất cả các khâu của quá trình sản xuất - dịch vụ làm công cụ chính để giải quyết vấn đề chất lượng, chứ không phải là khâu kiểm tra ở khâu cuối cùng. Các chức năng quản lý đã được thể hiện trong suốt quá trình như trong chiến lược kiểm tra chất lượng. Đây là bước tiến của khoa học QLCL, chuẩn bị cho sự xuất hiện của phương thức kiểm soát chất lượng ở trình độ cao hơn.
 
Bảo đảm chất lượng khác kiểm soát chất lượng ở chỗ, nó chú trọng việc tiêu chuẩn hóa chất lượng và theo đó, quá trình sản xuất được quản lý bằng hệ thống các quy trình đặt trong hệ thống đảm bảo chất lượng. Hệ thống này cho phép kiểm soát toàn diện quá trình, chỉ rõ quá trình sản xuất, dịch vụ phải được tiến hành như thế nào, với những chuẩn mực chất lượng nào. Trách nhiệm bảo đảm và kiểm soát chất lượng được giao cho mỗi người làm việc trong quá trình chứ không chỉ là việc của thanh tra ở tuyến trên hoặc từ bên ngoài. Hệ tiêu chuẩn ISO 9000 là sản phẩm khoa học QLCL tiêu biểu của chiến lược này, nhằm đảm bảo với khách hàng, với xã hội rằng: hệ thống quản lý chất lượng đã được thiết lập theo hướng chuẩn hóa, do đó có thể cam kết đảm bảo những tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm theo chính sách chất lượng đã được công bố.
 
Quản lý chất lượng tổng thể là chiến lược QLCL tổng hợp, vừa dựa trên thành tựu tiêu chuẩn hóa, quy trình hóa quá trình quản lý của ISO 9000 nhằm đảm bảo chất lượng, vừa dựa trên thành tựu của các thuyết quản lý nhân văn: phát huy yếu tố con người và sự sáng tạo trong quá trình lao động. Đây là sự phát triển cao nhất của khoa học QLCL, trên cơ sở coi trọng việc tạo ra nền văn hóa chất lượng, trong đó mục đích hoạt động của mọi thành viên trong tổ chức đều hướng về chất lượng nhằm thỏa mãn nhu cầu khách hàng, đồng thời, mọi thành viên đều được lôi cuốn tham gia tích cực vào quá trình cải thiện chất lượng liên tục nhằm cung cấp cho xã hội những sản phẩm và dịch vụ với chất lượng cao.
 
Mối quan hệ giữa các phương pháp QLCL rất mềm dẻo, mang tính kế thừa và phát triển. Hệ thống quản lý chất lượng theo Hệ tiêu chuẩn ISO 9000 trong phương pháp Đảm bảo chất lượng là bước phát triển mới cao hơn phương pháp Kiểm tra chất lượng, nó mở ra phạm vi quản lý chất lượng tới những người thừa hành. Phương pháp Quản lý chất lượng tổng thể lại là sự phát triển theo chiều sâu, kế thừa ISO, nâng QLCL lên tầm văn hóa chất lượng; ở đó vai trò và yếu tố sáng tạo của con người được phát huy cao nhất.TQM là đỉnh cao của hệ thống chiến lược QLCL hiện đại.
 
3. Phương hướng ứng dụng khoa học QLCL vào công tác quản lý nhà trường ở Việt Nam
 
3.1. Cần hình thành quan điểm quản lý chất lượng trong các cơ sở giáo dục
 
Trước những đòi hỏi ngày càng cao về nguồn nhân lực của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, điều cần chú trọng đầu tiên là nâng cao nhận thức trong toàn ngành về ý nghĩa, tính cấp thiết của việc nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, tạo nên sự mong muốn và những nỗ lực chấp nhận thực hiện sự đổi mới trong các hoạt động giáo dục của các nhà trường và các cơ sở giáo dục theo tư tưởng "chuẩn hóa, hiện đại hóa" của Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX. Từ đó có kế hoạch nghiên cứu, nắm bắt và phổ biến những tri thức về QLCL, từng bước hình thành quan điểm về QLCL cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục và đội ngũ giáo viên các cấp.
 
Khả năng ứng dụng của các chiến lược QLCL là rất rộng. ISO 9000 và TQM có thể ứng dụng trong quản lý chất lượng một hoạt động giáo dục đào tạo, một nhà trường, một cơ quan quản lý... Vấn đề là lựa chọn một chiến lược, phương pháp QLCL phù hợp với trình độ, với thực tiễn giáo dục và văn hóa nước ta.
 
3.2. Từng bước hình thành hệ thống QLCL bên trong các cơ sở giáo dục
 
Một là, hình thành nền nếp, thói quen xây dựng chiến lược và kế hoạch chất lượng cho mỗi tổ chức, mỗi nhà trường. Cần quan niệm rằng, xây dựng chiến lược phát triển chất lượng là việc cần làm của tất cả các nhà trường chứ không phải chỉ là chức năng của các cơ quan quản lý cấp hệ thống. Thực chất của hoạt động này là xác định tầm nhìn chiến lược về chất lượng đào tạo của nhà trường/cơ sở đào tạo của mình cho 5-10 năm sau, đưa ra được những phương châm hành động, mục tiêu dài hạn và ngắn hạn, những tuyên bố về chuẩn mực chất lượng và việc xác lập các chiến lược, phương pháp QLCL bên trong các cơ sở giáo dục...
 
Hai là, xây dựng và tổ chức thực hiện hệ thống chuẩn mực chất lượng và hệ thống chỉ số thực hiện trong các cơ sở giáo dục. Trước hết, cần thấy rằng: mục tiêu đặt ra trong kế hoạch chiến lược phải được cụ thể hóa theo các chuẩn và chỉ số thực hiện thì mới có thể quản lý, thực hiện và đánh giá được. Do vậy, cần lượng hóa thành các cấp độ mục tiêu (từ mục tiêu tổng quát tới mục tiêu bộ phận, từ chung đến riêng) và xác lập các mối quan hệ giữa chúng. Sau nữa là việc xác định hệ thống chuẩn mực chất lượng mà bản chất là tiến hành xem xét các định chế và mức độ thực hiện cho phù hợp với tình hình của một cơ sở nhà trường, dựa trên cơ sở bám sát chuẩn mực của cả hệ thống (huyện - tỉnh - quốc gia) để nâng cao chất lượng cho bằng hoặc vượt chuẩn.
 
Ba là, chọn lọc, vận dụng các tri thức về khoa học QLCL để xây dựng và tổ chức thực hiện quy trình, cơ chế QLCL trong các nhà trường. Hiện nay, trong cơ chế quản lý của các nhà trường đã có những yếu tố tiền đề của các quy trình QLCL. Bởi thế, cần củng cố, chuẩn hóa, đổi mới nó trên cơ sở các quan điểm, phương pháp QLCL, theo hướng quy trình hóa, pháp lý hóa và văn bản hóa. Có hai loại quy trình thực hiện chất lượng cần được chú trọng: quy trình đảm bảo và cải tiến nâng cao chất lượng và quy trình kiểm định đánh giá chất lượng.
 
Bốn là, xây dựng hệ thống thông tin quản lý ở cả cấp trường và cấp hệ thống cho QLCL. Một mặt, chú trọng sử dụng các phương pháp thống kê trong thu thập, phân tích thông tin; mặt khác, ban hành công khai các chỉ số thực hiện, quy trình đảm bảo chất lượng, cơ chế đánh giá, kết quả đánh giá để mọi thành viên trong các nhà trường và các tổ chức được biết, được cùng tham gia bàn bạc và thực hiện.
 
3.3. Xây dựng hệ thống kiểm định, đánh giá chất lượng giáo dục
 
Trước hết, là vấn đề chuẩn hóa các hoạt động, các lĩnh vực trong nhà trường. Hệ thống tiêu chuẩn chất lượng cho các lĩnh vực, các quá trình và hoạt động trong nhà trường vừa là công cụ quản lý nhà nước có hiệu quả cho các cấp quản lý hệ thống, vừa là định hướng phấn đấu vươn lên và tiêu chí nhìn nhận của mỗi cơ sở nhà trường, mỗi nhà giáo và cán bộ quản lý. Sau nữa là việc xây dựng và hoàn thiện từng bước hệ thống kiểm định, đánh giá chất lượng. Phương châm là kết hợp chặt chẽ giữa việc xây dựng hệ thống tự đánh giá bên trong với hệ thống đánh giá bên ngoài các nhà trường và các cơ sở giáo dục. Hệ thống đánh giá bên trong tác động trực tiếp hơn tới quá trình cải thiện và nâng cao chất lượng bởi về mặt thời gian, nó được tiến hành thường xuyên. Hệ thống đánh giá bên ngoài có chức năng kiểm định chất lượng, đánh giá xếp loại về chất lượng và tư vấn cho các cơ sở về các vấn đề nâng cao chất lượng đào tạo.
 
3.4. Tổ chức hệ điều kiện cho việc thực hiện quản lý chất lượng giáo dục đào tạo ở các cấp
 
Điều quan trọng nhất là chuẩn bị đội ngũ cho việc thực hiện hoạt động QLCL trong các cơ quan quản lý hệ thống (Bộ - Sở - Phòng). Đặc biệt, trong các nhà trường, mỗi cán bộ quản lý, mỗi giáo viên cần có quan điểm, nhận thức đúng đắn về chất lượng và ý nghĩa của vấn đề đổi mới QLCL, cần được đào tạo các kiến thức và phương pháp kỹ năng QLCL, sao cho mọi cá nhân đều có thể tham gia chủ động và tích cực, đều là chủ thể của quá trình vận hành hệ chất lượng nhằm nâng cao chất lượng của nhà trường, của cơ sở mình.
 
3.5. Từng bước xây dựng môi trường văn hóa chất lượng trong các cơ sở giáo dục
 
Bên cạnh nhân tố quyết định việc thực hiện hệ thống QLCL là đội ngũ, từng bước có những giải pháp thích hợp để xây dựng môi trường văn hóa chất lượng trong các nhà trường, mỗi nhà giáo và cán bộ quản lý thực sự là những nhân tố góp phần thiết thực để xây dựng và chia sẻ những nhận thức, quan điểm, tầm nhìn và giá trị về chất lượng. Cụ thể là: thật sự cùng nhau quan tâm tới việc cải thiện tình hình chất lượng giáo dục của đơn vị mình; thực sự là hạt nhân tạo lập và duy trì bầu không khí chủ động tìm tòi, sáng tạo một cách thường xuyên, liên tục nhiều hình thức hoạt động để cải thiện, nâng cao chất lượng từng công việc (trung tâm là công việc dạy - học và giáo dục học sinh); hưởng ứng cuộc vận động "hai không", đẩy lùi có hiệu quả các biểu hiện đa dạng của "căn bệnh thành tích và tiêu cực trong thi cử", thiếu trung thực, "chất lượng giả"...
 
4. Phương hướng ứng dụng khoa học QLCL vào công tác quản lý giáo dục ở huyện Ngọc Hồi trong thời gian tới.
 
Từ những phân tích và nhận định nêu trên, để đổi mới quản lý giáo dục một cách hiệu quả đòi hỏi từng nhà giáo và các cấp quản lý giáo dục cần tập trung lãnh chỉ đạo, tổ chức thực hiện một cách quyết liệt việc đổi mới quản lý chất lượng giáo dục. Bộ GD&ĐTđã ban hành hệ thống các văn bản về kiểm định, đánh giá chất lượng giáo dục, để đổi mới quản lý chất lượng một cách khoa học, hiệu quả toàn ngành Giáo dục huyện Ngọc Hồi cần tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm sau đây:
 
4.1. Nâng cao nhận thức cho nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục về mục đích, ý nghĩa và mục tiêu của tự đánh giá (TĐG) và kiểm định chất lượng giáo dục (KĐCLGD) góp phần thực hiện thành công đổi mới quản lý giáo dục.
 
4.2. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền mục đích, ý nghĩa của công tác TĐG&KĐCLGD để cả cộng đồng hiểu và cùng hỗ trợ, cùng tham gia công tác này. Lãnh đạo nhà trường, cán bộ, giáo viên chủ chốt phải chủ động, sáng tạo trong công tác tuyên truyền thông qua các diễn đàn, các phương tiện thông tin đại chúng, phổ biến kiến thức và các kết quả đánh giá, kiểm định chất lượng giáo dục đã đạt được, để tạo điều kiện cho xã hội biết và tham gia giám sát chất lượng giáo dục. 
 
4.3. Chỉ đạo, tổ chức thực hiện  công tác TĐG&KĐCLGD:Phòng GD&ĐT bố trí một cán bộ phụ trách công tác KĐCLGD, xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện công tác KĐCLGD theo từng giai đoạn và hàng năm. Thành lập tổ chuyên gia tư vấn trong lĩnh vực này để hổ trợ và đôn đốc các trường thực hiện công tác TĐG có chất lượng và đúng tiến độ.
 
Mỗi nhà trường phải xây dựng được kế hoạch thực hiện công tác TĐG và xem đây là nhiệm vụ thường xuyên. Gắn mọi hoạt động bên trong nhà trường vào mỗi tiêu chí và từng chỉ số của bộ tiêu chuẩn của từng bậc học từ xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện đến kiểm tra, đánh giá. Cuối mỗi năm học thực hiện báo cáo kết quả tự đánh giá, đăng ký đánh giá ngoài đối với các trường đạt được các cấp độ, xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng đối với các trường chưa đạt, phấn đấu thời gian đạt được.
 
Mỗi bậc học Phòng GD&ĐT nên chọn một trường thực hiện điểm về công tác TĐG để qua đó đúc rút kinh nghiệm và phổ biện, nhân rộng trong toàn ngành.
 
Nguyễn Hương Tích – Phó trưởng Phòng GD&ĐT Ngọc Hồi.
(Bài viết có tham khảo, sử dụng một số tư liệu của đồng nghiệp đã được công bố).

 

Số lượt xem: 3262
Đăng nhập


Tìm kiếm
Video Clip
Liên kết
Hình ảnh hoạt động
Phòng giáo dục và đào tạo Ngọc Hồi
Điạ chỉ: Số 15, đường Hùng Vương, Thị trấn Plei Kần, huyện Ngọc Hồi, tỉnh kon Tum.
Điện thoại: 0603.823.137 Email: pgdngochoi.kontum@moet.edu.vn
thuong mai dien tu-rao vat-dich vu-dien may-my pham-noi that-thoi trang-nha dat